Hemelvaartveldwerkdag

Hemelvaart. Vroeg opstaan en voor dag en dauw op de fiets. Een mooie tocht maken met vrienden of familie, om waarschijnlijk af te sluiten met een biertje. Klinkt bekend? Zo zag mijn donderdag er niet uit.

Om half 10 stapten Mark en ik in de auto om mijn begeleider op te pikken op station Den Bosch. Daarna door naar Noordwijkerhout: veldwerk. Op locatie in Noordwijkerhout waren twee boerenzwaluwnestjes met jongen van 9 à 10 dagen oud. Goede leeftijd voor mij om m’n onderzoek te doen.

Eerst de jongen uit het nest halen. In het eerste nest zaten vijf jonge zwaluwtjes, in het tweede nest vier. Mooie gemiddelde legselgroottes voor deze soort. Met een ladder kon ik bij de nesten komen. De jongen stop ik vervolgens in een zakje, zodat ik ze makkelijk en veilig kan vervoeren, en ze elkaar warm kunnen houden met behulp van hun lichaamswarmte. Ondertussen vliegen de volwassen zwaluwen ons om de oren, druk hun eigen jongen aan het voeren.

Volgende stap is het ringen van de jongen, het bepalen van de leeftijd, het meten van de vleugellengte en het gewicht. De jongen krijgen elk een metalen ringetje om hun poot met daarop een unieke code, zodat we ze later kunnen herkennen als we ze zien of vangen. Dit ringetje weegt minder dan een tiende gram, dus daar hebben ze geen last van.

De leeftijd bepalen we met behulp van een leeftijdenkaart van Sovon, zoals te zien is op bovenstaande vogel. Aan de hand van de veerontwikkeling op het lichaam en de vleugels, kunnen we een inschatting maken van het aantal dagen dat de jonge vogels oud zijn. Hier ging het om jongen van 9 à 10 dagen oud.

Daarna volgt dieetonderzoek. De jonge vogels krijgen ieder een bandje om hun keel van klittenband. Deze zorgt ervoor dat de vogels niet kunnen slikken (wel ademen!). De bandjes laten we een uur om terwijl de jongen weer in het nest zitten, waarna we kunnen verzamelen wat de ouders gevoerd hebben. Dit doe ik ook bij spreeuwen, luister hiervoor een reportage bij Vroege Vogels terug voor meer uitleg.

De jongen kunnen nu terug in hun nest. We moeten een uur wachten voor we de voedselpropjes kunnen verzamelen, dus kijken we met de lokale vrijwilliger nog even rond bij wat andere nesten en bij de insectenval. Met een spiegeltje op een stok laat Rien ons een nestje met 4 eitjes zien. Ook zien we veel boerenzwaluwen nog op hun nest zitten.

Rien en Hein doen op deze locatie al negen jaar (!) mee aan het Nestkaart project van Sovon. Hiervoor verzamelen ze gegevens over het aantal broedparen, de legselgroottes van deze paren, en hoeveel jongen er uit het ei komen en uiteindelijk het nest verlaten. Ook worden sinds kort de jonge en volwassen vogels geringd, om zo iets over de verspreiding en overleving van de zwaluwen te kunnen zeggen. Super waardevol werk!

Na een uurtje halen we de jonkies weer uit het nest en verzamelen we het voedsel. In dit geval een zweefvlieg. Er is niet zo veel gevoerd, mogelijk door de wat harde wind. Wel viel op dat er in de insectenval ook niet veel gevangen werd, dus misschien was het qua voedselaanbod een wat minder goede dag. Na de tijd voeren we de jonkies wat bij met meelwormen, zodat ze niks te kort komen.

Overigens hadden niet alle jongen het naar hun zin. Op de foto hierboven zien we een nestje dat het erg warm had! De bekjes staan open om de warmte kwijt te raken. Al met al een mooie dag in Noordwijkerhout, en weer wat data erbij!

 

Foto’s door Mark Kleijnen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s